کنشگران / عالمان دینی
خلاصه
این شعر با اشاره به بیخبری صوفیان از شریعت پیامبر اسلام و ائمه اطهار، به نقد اعمال و باورهای آنان میپردازد. در ابتدا، صوفیان را پیروان حلاج، بایزید و جنید معرفی میکند که به دلیل جهل، از مسیر دین خارج شدهاند. سپس، به ادعاهای دروغین آنان در تسخیر جنیان، رقص و دستافشانیهایشان اشاره میکند که به نام طاعت انجام میدهند. در ادامه، به عشقبازی آنان با پسران جوان و توجیه آن به نام عشق الهی میپردازد و این اعمال را مخالف آیین حیدر کرار میداند. در پایان، با هشدار به مردم، از آنان میخواهد که از این گروه دوری کنند و دین خدا را به بازی نگیرند.
متن کامل گزارش
تمام بیخبران شرع احمد مختار
جمیع پیرو حلاج و بایزید و جنید
نمیروند به طرز ائمه اطهار
ز جهل در همه عمر خویش در ره دین
کنند دعوی تسخیر جنیان به دروغ
زنند دستک و رقصند ای مسلمانان
زنند چرخ و ز جهلش نهند طاعت نام
نمیرسند به جایی اگر تمامی عمر
کنند عاشقی اِمردان[۱] و میگویند
خدا گواه من است آن که عاشقی
هرگز بنای قاعده دینشان بود بر جهل
ز راه شرع برون میبرند مردم را
که تا کنند الاغان اِنس را افسار
نهید پنبه به گوش و کنید استغفار
کنند دین خدا را به لعب و بازی خوار
زنند چرخ پیاپی چو اشتر عصّار
بود مُجاز پل عشق حضرت جبّار
نبوده است ز آیین حیدر کرّار
ز اهلدانش و بینش از آن کنند کنار
حذر کنید از این قوم یا اولوالابصار[۲]
**پاورقیها:**
[۱] پسران بدکار (مفعول)
[۲] سیاست و فرهنگ روزگار صفوی، ج ۱، ص ۷۹۹.
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1056
برهه تاریخی: استقرار حکومت صفویان
زبان اصلی: فارسی
قالب کنش: شعر
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: عموم مسلمانان