کنشگران / عالمان دینی
هیئت علمی نجف اشرف
گروه
خلاصه

این بیانیه با ابلاغ سلام به علمای اعلام، تجار و اهالی ایران آغاز می‌شود و به اطلاع‌رسانی درباره احکام الهی در حفظ اسلام و تأسیس مشروطیت می‌پردازد. سپس به اقدامات دولت روس در ایجاد نفاق و تفرقه در ایران و اشغال نظامی مناطق مختلف اشاره می‌کند و آن را منافی مقاصد اسلامی و در راستای از بین بردن استقلال ایران می‌داند. همچنین به تهدید دولت انگلیس برای اشغال بنادر فارس در صورت عدم تأمین امنیت اشاره شده است. در ادامه، بر لزوم کنار گذاشتن اختلافات داخلی و همکاری با دولت ایران تأکید می‌شود و تحریم کالاهای روسی را بر اساس عقل و دیانت اسلامی واجب می‌شمارد. در پایان، از ملت ایران خواسته می‌شود که با غیرت و حمیت اسلامی، توقف قشون روس و عدم ورود قشون انگلیس را به دول متمدنه از طریق سفرایشان در تهران اعتراض کنند و منتظر نتایج اقدامات هیئت علمیه نجف اشرف باشند.

متن کامل گزارش
حضور مبارک علمای اعلام و عموم اکابر [۱] و تجار و قاطبه اهالی ایران ایدهم الله تعالی. پس از ابلاغ سلام وافر، زحمت‌افزا می‌شود: البته آن ذوات [۲] محترمه و برادران ایمانی از اعلام احکام الهی در حفظ بیضه [۳] اسلام و تأسیس اساس معدلت و مشروطیت که موجب آسایش و رفاهیت عموم مسلمین و باعث نشر معارف و بسط شوکت اسلام است، اطلاع و استحضار یافته، و از آنجایی که دولت روس انتظام مملکت ایران و بسط شوکت اسلام را منافی مقاصد و اغراض اسلام شکنانه خود دانسته، به بهانه‌های جعلی و تشبثات غیرقانونی، قوه نظامی خود را به ایران سوق [۴] کرده و به توسط کارکنان مخصوص خود، القای نفاق و تفرقه بین مسلمانان کرده، تمام فسادهای تبریز و قراچه‌داغ و اردبیل و استرآباد و زنجان و سایر بلاد ایران از تحریکات پلتیکی [۵] روس است؛ همان طوری که سایر ممالک مسلمین را به همین القای خلاف و نزاع داخل، اشغال کرده و استقلال اسلامی آنها را خاتمه داد، همین طور در این صدد برآمده که استقلال مملکت ایران را که عمده اساس عزّ و شرف مسلمین است، خاتمه دهد و مسلمین را در تحت اسارت و عبودیت کفار ببرد و به طوری دولت ایران را مشغول اصلاحات [۶] به طرف شمال ساخته که از اصلاحات کامله طرف جنوب اغفال نموده، و کارکنان مخصوصش را در باطن برای اغتشاش طرف جنوب گسیل داشته، و بدین واسطه دولت انگلیس به موجب تلگراف کمیته سعادت [۷]، اعلان رسمی نموده که اگر دولت ایران تا سه ماه دیگر، طرف بنادر فارس را تأمین [۸] ننمایند، قوه نظامی انگلیس، طرف جنوب را اشغال، و گمرکات را تصرف خواهد نمود. بدیهی است این نفاق داخلی و ضعف دولت و استیلای اعادی [۹] قوی پنجه، نتیجه‌اش اضمحلال استقلال و ذلت مسلمین خواهد بود. اگرچه ملت ایران تا یک اندازه احساسات ملی یافته و طریقه اقتصاد [۱] را اختیارکرده، طبعاً تنفر [۲] از مرابطه تجارتی به امتعه [۳] روس پیدا کرده و بر حسب مقتضای عقل و دیانت اسلامی خود، در این موقع خطرناک، استعمال امتعه روس را بر خود حرام دانسته، لیکن به جهت اهمیت موقع نباید اکتفا به این قدر قلیل کرده، بلکه بر هر صاحب دیانت اسلامی لازم است که امروزه اختلاف و نفاق و غرض‌رانی را به کنار گذاشته، به هر نحو که ممکن و مقدورش هست، اعانت و همراهی با دولت ایران داشته باشد. علاوه بر این، همانطوری که مقام ریاست روحانی اسلامیه، توقف قشون روس و دخول قشون انگلیس را اعتراض نموده - که صورت آن لفان [۴] ارسال و به نظر عموم اهالی خواهد رسید - ملت غیور هم باید با آن غیرت و حمیت [۵] اسلامی که مجبول [۶] بر آن است، توقف قشون روس و دخول قشون انگلیس را به جمیع دول متمدنه به توسط سفرای دول در تهران پروتست [۷] نمایند. بسم الله الرحمن الرحیم پشکش آزاده به تبرستان هیئت علمیه نجف اشرف و ترتیبی که از طرف اعضای هیئت محترمه علمیه دامت توفیقاتهم، اخطار شده معجلاً معمول دارند. منتظر نتایج اقدامات هستیم. الاحقر: محمدکاظم الخراسانی **پاورقی‌ها:** [۱] بزرگان [۲] جمع ذات: بزرگان [۳] اساس [۴] روانه [۵] سیاسی [۶] رفع أشوب و اغتشاش [۷] تشکل سیاسی ایرانیان وطنخواه و طرفدار مشروطیت مستقر در اسلامبول [۸] تامین نمودن: امنیت بخشیدن [۹] جمع اعداء، جمع الجمع عدو: دشمنان [۱] صرفه‌جویی [۲] در اصل: متنفر [۳] جمع متاع: کالاها [۴] پیوست [۵] جوانمردی [۶] سرشته شده [۷] واژه انگلیسی اعتراض. در اینجا به معنی اظهار، اطلاع
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1328
برهه تاریخی: نهضت مشروطه
زبان اصلی: فارسی
قالب کنش: بیانیه
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: علما و مراجع، ملت ایران

موضوعات و دسته‌بندی‌ها