در موقعی که کشتی استقلال یک مشت شیعه مسلمان و مملکت شش هزار ساله ایران در گرداب هلاک و اضمحلال افتاده، سوء عادات استبداد و سموم نقیعه ظلم و بیداد، عناصر این جسم نحیف را علیل و ضعیف و قوای ملیه به کلی از میان رفته. قائدین دولت سی کرور نفوس را که ودایع الهیه هستند، به صوب ناصواب فنا و زوال سوق می‌نمودند. جمعی به قوت وحشیت و استبداد، ساکنین این آب و خاک را در حکم عباد و اماء[۱] خود دانسته معامله مالکیت و مولویت می‌کردند. تفضلات خداوندی و توجهات امام عصر عجل الله فرجه شامل حال ایشان گردیده، بدون اسباب ظاهریه، حس ملیت و حس اسلامیت علما و عقلا و احرار قوم ظاهر و به مصداق **وَ اعتَصِمُوا بحَبل الله جَمیعاً وَ لا تَفَرَقُوا**، به یک هیجان حریت‌خواهانه و جنبش وطن‌پرورانه، به مطالبه حقوق ملیه مغصوبه[۲] قیام، و سدهای آهنین را به جریان جوی‌های خون شهداء وطن از بیخ و بنیان منهدم، و ایران ویران را به تجدد، و سلطنت مستبده را به مشروطیت و تمدن آباد، و از خطر طوفان حوادث زورق شکسته ملت را به ساحل نجات کشانیدند. هر سنگ سدید[۳] مستحکمی که در راه سیل ترقی و سعادت بود، به همت غیورانه بزرگان و قدرت ملیت سرداران بزرگ ایران، از شاهراه سلامت برداشتند. در هر قوم دیده‌های عبرت‌بین به مساعدت‌های کامله و عنایت‌های غیر مترقبه، الطاف الهیه را مشاهده نمود که عقول عالمیان قرین حیرت گردید و مصداق **الاسلام یعلوا ولا یُعلی عَلَیهِ** شد. افسوس که چندی است بر خلاف انتظار، روز به روز تراکم حوادث و تهاجم شداید بر این ملت تازه بیدار و رنجور بی‌پرستار، آتیه روزگار را باریک و راه سعادت را به غایت تاریک و انواع خطر و بیم را به استقلال استقبال خود نزدیک می‌بیند. در مشروطیت سابقه، غالب مفاسد و تأخیر اجرای مقاصد را به ضدیت قوه مجریه و نفرت طباع استبدادیه مدلل داشته، موانع داخلیه را سد راه ترقی دانسته بودند. این دوره که تمام قوا در تحت قدرت و قوت ملت است، مانع اقتدار را به نظر دقت، غیر از قصور اولیاء امور در اداء وظایف مسؤلیت، مشهود نمی‌دارند، و به جز وفور بعضی اغراض و فتور[۴] به مقام اتحاد و اتفاق در سلوک، یگانه مسلک مستقیم حفظ استقلال و حسن استقبال منظور نمی‌شود. هر کس را جایز به مقامات رفیعه وزارت و مسؤلیت و متقلد به جلائل[۵] امور مملکت می‌بینیم، غالب اوقات شریف که باید صرف اصلاحات امور عامه و تنظیم ادارات و قشون و غیره شده، خاک وطن را از قیام بیگانگان و دوام اشغال غاصبانه همسایگان پاک نمایند، امنیت و رفاهیت بلاد و عباد را نقطه نظر و مرکوز[۶] خاطر دارند، و سد راه بهانه‌جویی اجانب نمایند، ناچار مصروف در مدافعه مقام و منصب می‌نمایند. بحرانات متوالیة کابینه و تغییرات هر روزه وزارتخانه، مجال رسیدگی به حال ملک و ملت باقی نگذارده. با کمال ضراعت[۷] از ساحت مقدس وکلاء ملت که طرف توجه سی کرور نفوس مظلوم مقتول منهوب[۸] ستمدیده هستند، تمنا می‌نماییم که به عین عنایت، چشم تمام افراد ملت مظلوم را با نهایت حسرت به طرف خودتان نگران ببینند و چاره دردهای بی‌درمان ایشان نمایید. نمایندگان ملت اصفهان با یک صدای اِلم‌فزای عالم‌فرسا طلب اتحاد و اتفاق اولیاء امور و جلب شخص شاخص معظم والاحضرت نایب‌السلطنه، عالم عاقل را که دست طبیعت برای علاج بُرءالساعه[۹] مریض مملکت در خزینه ملت ذخیره نموده بود، می‌نماییم، با اختباراتی که ملت به آن ذوات[۱۰] محترمه داده، مقتضی نمی‌دانیم طریق صلاح را جز به آراء صائبه[۱۱] خیرخواهانه امیدوار باشیم در وظایف خود اقدام فرمایید. **وَ کانَ حَقّاً عَلَینا نَصرُ المُؤْمِنین**[۱۲]. **پاورقی‌ها:** [۱] بندگان و کنیزان [۲] غصب شده [۳] استوار [۴] کوتاهی، ضعف [۵] جمع جلیل: مهم و بزرگ [۶] خاطرنشان ساختن [۷] فروتنی و تضرع [۸] چپاول شده [۹] سلامتی فوری [۱۰] جمع ذات: بزرگان [۱۱] متین [۱۲] روم، ۴۷: باری مؤمنان حقی بر عهده ماست.