کنشگران / عالمان دینی
میرزا ابراهیم شیرازی
عالم دینی
خلاصه
متن با اشاره به ضعف مسلمانان و نفاق داخلی، به خطر استقلال مذهب و مملکت اسلامی از سوی دشمنان اشاره میکند. سپس با ذکر نمونههایی از وضعیت مسلمانان در مناطق مختلف تحت تسلط اجانب و اقدامات اشغالگرانه روسها در آذربایجان، به تجاوز به نوامیس و اموال مردم و تبدیل مساجد به کلیسا میپردازد. در ادامه، سکوت در برابر این تجاوزات را موجب هلاکت دانسته و حفظ اساس اسلام را بر همه طبقات مردم واجب میشمارد. در پایان، بر لزوم اتحاد و اتفاق برای رفع بهانههای اجانب و حفظ نظم داخلی تأکید کرده و به تلگرافات علمای نجف در این خصوص اشاره میکند.
متن کامل گزارش
اَلاِسلامُ یَعلُوا وَلا یُعلی عَلَیهِ [۱]
امروز نظر به ضعف قوای مادی و معنوی اسلامیان و نفاق داخلی بلاد اسلامی، دشمنان حقیقی اسلام در صدد افتادهاند که استقلال مذهب و مملکت اسلام را مضمحل نموده و اسلامیان را در زیر زنجیر عبودیت خود بکشند. در این روز که مجال بر مسلمین تنگ شده، هرگاه خدای ناکرده به همین حال حالیه باقی باشیم و به خود مبتلا و مستغرق در هوی و هوس گردیم، نام و نشانی از اسلامیان باقی نخواهد ماند و هم نفرت و غضب خداوند و صاحب شریعت مطهره را به خود جلب و از خیرات دنیوی و اخروی محروم خواهیم بود.
هرگاه اندکی نظر به حالات برادران اسلامی خود که در ترکستان و قفقازیه و قازان [۲] و هندوستان و تونس و الجزایر و مراکش، اقامت دارند که در تحت تسلط دول اجنبی زیست میکنند نماییم، و صدماتی که آنها از تسلط اجانب میبینند به دقت تفکر کنیم، در این موقع مجال بیمبالاتی نخواهیم یافت.
امروزه که قریب یک سال و نیم است عساکر [۳] دولت روس، آذربایجان و سایر بلاد را اشغال کردهاند، اقداماتی را که در ظرف این مدت مرتکب شدهاند هرگاه بشنویم با تعصب اسلامی تحمل نتوانیم کرد؛ چنانچه در حرم [۴] آقای ثقهالاسلام تبریز داخل شدند و برای یک خراش که به دست سرباز روس رسیده بود، ده هزار تومان از اهالی آذربایجان مطالبه کردند. تا حال هم افراد سرباز روس به خانههای برادران ایمانی ما ریخته و به عِرض و ناموس آنها دست درازی میکنند. از طرف دیگر هر روزه منافقین و دزدهای داخلی را به ترس و طمع تحریک کرده و در هر جا خون جمعی برای این کشمکش ریخته میشود. از جانب دیگر سکوت ما بر جرأت آنها افزوده و در بلاد اسلامی متصرفی خودشان، مسلمین را به انواع شکنجه و عذاب دچار داشته، مساجد را کلیسا میکنند. عکس پادشاهان کافر را در مساجد مسلمین نصب کرده و تعطیل جمعه و عید محمدی را به یکشنبه تبدیل میکنند. ما اهالی فارس را که تا حال در فکر اخوان ایمانی خود نبودیم و سکوت را غنیمت میشمردیم، امروزه میخواهند دچار همان بلیّات کنند؛ چنان که از اعتراض رسمی که تازه دولت انگلیس پیشنهاد دولت ایران کرده، این مطلب واضح میشود.
هر کس از مسلمین در این موقع سکوت اختیار کند، جان و مال و عرض و ناموسش در معرض تهاجم اجانب درآمده و در تحت شلاق بندگی آنها هلاک خواهد شد. چون حفظ بیضه اسلام [۵] از تسلط اجانب به مقتضای آیه شریفه لَن یَجعَلَ اللَّهُ للکافِرینَ عَلَی المُؤمِنینَ سَبیلا [۶]، بر هر فرد از اعیان و تجار و کسبه و طلاب علوم دینیه و عموم طبقات ملت لازم است.
امید است از هیچگونه اقدام مشروع که عقلاً تصویب خواهند کرد مضایقه ندارند. و این مطلب را هم باید دانست که امروز حفظ تبعه روس و انگلیس را مسلمین محض رفع بهانه آنها زیاده بر سابق باید بنمایند. همچنین نظم داخله مملکت را بیشتر باید ملحوظ داشت که ابداً بر خلاف نظم اقدامی نشود که مزید بر بهانه اجانب گردد، و بر عامه مسلمین فرض است که هر کس بر خلاف نظم رفتار کند او را منع کرده و کارکن اجانبش دانند. و البته بر همه کس واضح و هویدا است که علاج امروزه مملکت و رفع بهانه اجانب، به اتحاد و اتفاق، که رفع نفاق و برداشتن اغراض شخصیه است [موکول میباشد].
در این موضوع، آقایان آیاتالله نجف اشرف نیز تلگرافات ذیل را صادر فرموده و به عموم ولایات و ایالات مخابره نموده و منتظر اقدامات اسلام پرورانه ایرانیان هستند. اِن تَنصُرُوا اللهَ یَنصُرکُم [۷]
**پاورقیها:**
[۱] اسلام برتر است و چیزی برتر از آن نیست.
[۲] مرکز ولایت تاتارستان روسیه
[۳] جمع عسکر: لشکریان، سپاهیان
[۴] قسمتی از خانه بزرگان که مخصوص سکونت زنان و کودکان است و بیگانه و نامحرم، حق ورود به آنجا را ندارد.
[۵] اساس
[۶] نساء، ۱۴۱: خداوند هرگز کافران را بر مؤمنان تسلطی نداده است.
[۷] محمد، ۷: اگر خدا را یاری کنید، خدا هم شما را یاری میکند. * اسنادی درباره هجوم انگلیس و روس به ایران، ص ۱۹۵-۱۹۷.
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1328
برهه تاریخی: استبداد صغیر و فتح تهران
زبان اصلی: فارسی
قالب کنش: بیانیه
کنشگران و ذینفعان