کنشگران / عالمان دینی
میرمحمدحسین خاتون آبادی اصفهانی
عالم دینی
خلاصه
متن به توصیف دینداری و اخلاص شاه سلطانحسین صفوی میپردازد و او را پادشاهی معرفی میکند که تمامی امور خود را مطابق با شرع شریف انجام میدهد. در ادامه، به تأثیرپذیری کامل شاه از میرمحمدباقر خاتونآبادی (ملاباشی) اشاره شده و بیان میشود که شاه تمامی مسائل را از او اخذ کرده و اعتقاد کاملی به وی دارد. این امر به عنوان توفیقی برای پادشاه تلقی میشود، زیرا شرایط افتاء در آن زمان تنها در ملاباشی وجود داشته است. در پایان، رابطه شاه و ملاباشی به مثابه رابطه استاد و شاگرد توصیف شده است.
متن کامل گزارش
در سلسله صفویه، ادام الله دولتهم، به تشرّع و اخلاص پادشاه دینپناه، شاه سلطانحسین بن شاه سلیمان بن شاه عباس بن شاه صفی بن سام میرزا ابن شاه عباس الماضی بن شاه خدابنده ابن شاه طهماسب بن شاه اسماعیل الحسینی الموسوی، نیامده و همه کارهای خود را موافق شرع شریف میکند و مسائل را جمیعاً از حضرت استادی علامةالعلمایی امیر محمد باقر [۲] ادام الله ظلهالسّامی اخذ میکند و اعتقاد کامل به حضرت استادی دارد. و این هم از آثار توفیق حضرت پادشاه است، به جهت آن که در این زمان، شرایط افتاء [۳] در غیر حضرت استادی مفقود است و در اکثر کارهای خود با حضرت علّامی استادی مصلحت میکند. و سلوک نواب اشرف با آن علامةالعلمایی و سلوک استادی با نواب اشرف، سلوک استاد است با شاگرد، و شاگرد با استاد. ادام الله دولته الی قیام القائم(ع). [۴]
**پاورقیها:**
[۱] به نظر میرسد ملحقات کتاب وقایع السنین و الاعوام را سید محمدحسین خاتونآبادی (متولد ۱۰۷۳ ق)، پس از مرگ پدرش سید عبدالحسین (۱۰۳۹ - ۱۱۰۵ق) نوشته باشد. دانشنامه جهان اسلام، ج ۱۴، ص ۶۰۱.
[۲] منظور، میرمحمدباقر خاتون آبادی (۱۰۷۰ - ۱۱۲۷ ق) معروف به، ملاباشی فرزند محمداسماعیل، عالم دینی و استاد و ملاباشی شاه سلطانحسین صفوی (۱۱۰۵ - ۱۱۳۵ ق) است. شاه صفوی مدرسه چهارباغ اصفهان را به توصیه او بنا کرد و وی را به مدرسی آن برگزید. پادشاه، نذورات و صدقات را نزد ملاباشی میفرستاد و او آن وجوه را به مستحقان میرساند. پس از وفات، پیکرش را در تکیه خاتونآبادیهای قبرستان تخت فولاد به خاک سپردند.
[۳] فتوا دادن
[۴] وقائع السنین والاعوام، ص ۵۵۷.
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1116
برهه تاریخی: استقرار حکومت صفویان
زبان اصلی: فارسی
قالب کنش: رساله
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: عموم مسلمانان