دریابیگی غیرتمند بخواند می‌گویند زمان سلطه انگلیسیان [۱] به قندهار، یکی از افسران انگلیسی در بازار بر اسب سوار [بود]. عبور به دکان میوه‌فروشی کرد. تعریف انار می‌کند. دکاندار، اناری تعارف به او می‌نماید. بعد از تخلیه [۲]، آن میوه‌فروش را ملت افغان (که شما ایرانیان آنها را بربری می‌پندارید) شمع آجین کردند که: تو چرا این کار کردی؟ موقع عبرت است. صد نفر جوان مسلح افغان نزد دوست محمدخان رفته گفتند: صاحب! چه کنیم؟ جواب داد: من چه گویم آنها فاتح شدند. اگر عیالات [۳] شماها هم حاضر است مال آنها [۴] است. آن صد نفر راضی نشدند که این حرف را بشنوند، رفتند و کشته شدند. ای ملت ایران! ما به آواز بلند می‌گوییم: از دو طرف برای شما - فشار که سهل است - عساکر [۵] بیگانه نیز هجوم آورند، مفتوح داشتن [۶] شما همان و با زنان و نوامیس شما دست در آغوش کردن همان. ای ملت ایران! غیر از یک دفعه که عباس میرزا نایب‌السلطنه فتحعلی شاه (که روانش شاد مباد) خود، سازی کرد با روسان و سر به زیر شد، کدام تاریخ در کدام جنگ، شماها را شکست خورده نوشته؟ آخر تا کی و تا چند ترس دارید؟ ریختن خون و کشتن خود در راه آزادی وطن بهتر است یا عار و ننگ و بدنامی تاریخ؟ آخر حمیت [۷] کنید. هر که اندر راه حق کشته شود مرگ نبود بهر او در دو جهان جسمش اندر خونش آغشته شود ز آنچه حقش داده باشد شاد زان ای دودمان مفاخر تواریخ جهان! ای نتایج ساسانیان! وقت از جان گذشتن است، استراحت حرام است، خواب و خور کفر است، اسلامیان! حوزه اسلام اسیر به دست کفار است، قبه‌الاسلام پایمال ستور صلیبیان است. اسلام در شُرُف اضمحلال است، کجا است شیوه مردمی؟ چه شد جهت اسلامی؟ کجا رفت غیرت مسلمانی؟ هان ای مسلمانان! وقت کارزار است، روس در ممالک متصرفه خود حکم به کشیدن آیات جهادیه از قرآن و قرآن ناتمام چاپ کردن برای گم کردن مسلمانی داد و به ناچار کردند، حکم به نصب بت تزار و تزارینه (که پادشاه و زن شاه روس است) در مساجد مقابل صورت نمازگزاران داد و برادران مسلمان شما را در قفقاز و ترکستان مجبور کردند. حالا فکرش به اضمحلال برادران مسلمان ایرانی شما است. بعد از ایران مسجد ایاغ صوفیه اسلامبول را کلیسا خواهند ساخت، بعد از آن هند را از دست انگلیسیان درآورده، مسلمانان و هنود هند را نیز عیسوی خواهند ساخت. مساجد مصر و غیره را کلیسا و طویله خواهند نمود. ای مسلمانان! همت خوب است، حمیت خوش است، نزد وجدان، نزد خدا، نزد پیغمبر، چه جواب خواهید داد؟ برادری اسلامی کجا رفت؟ اگر برادران! ایران شما مضمحل شده، آن وقت اضمحلال شما است. **پاورقی‌ها:** [۱] انگلیسیان [۲] در اینجا به معنی ترک کردن است. [۳] زنان [۴] منظور، انگلیسی‌ها هستند. [۵] جمع عسکر: لشکریان، سپاهیان [۶] مفتوح داشتن: به تصرف درآمدن [۷] غیرت