کنشگران / عالمان دینی
ملا محمدعلی تونی
عالم دینی
خلاصه

این روایت به شهادت شیخ محمدجعفر همدانی در جنگ گلناباد در سال ۱۱۳۴ قمری می‌پردازد. در این واقعه، شیخ با استناد به آیه «وَ حَرّض المُؤْمِنِینَ عَلَی القِتالِ» و استخاره، رفتن به جنگ را بر خود واجب می‌داند. راوی تلاش می‌کند شیخ را متقاعد کند که آیه و استخاره به معنای ترغیب مردم به جهاد است، نه حضور مستقیم خود او در نبرد. با این حال، شیخ بر تصمیم خود پافشاری کرده و در نهایت به همراه دو پسرش در گلناباد به شهادت می‌رسد.

متن کامل گزارش
شیخ مرحوم، در جنگ دفاع در گلناباد به شهادت رسید، [چنان که] خواهش [۱] او بنابراین بود در روز یکشنبه نوزدهم شهر جمادی‌الاول سال ۱۱۳۴. رحمة الله علیه و علی امثاله. در صبح یکشنبه در راه به خدمت شیخ رسیدم. فرمودند که از محمدقلی بیک [۲] غافل مشوید که بسیار آزار دارد و من استخاره کرده‌ام که بروم به جنگ و دفاع در گلناباد، این آیه آمده است: «وَ حَرّض المُؤْمِنِینَ عَلَی القِتالِ» [۳]، و من واجب می‌دانم رفتن را. بنده عرض کردم که: این آیه یا استخاره دلالت دارد بر آن که شما به مسجد بروید و مردم را تحریض و ترغیب بکنید در موعظه که: «هر کس قدرت داشته باشد بر مدافعه باید برود به جنگ». فرمودند که: من می‌روم. آخر حرف بنده را نشنید و رفت و با دو پسر محمدزمان و ابوطالب به شهادت رسید. رحمهم الله. [۴] **پاورقی‌ها:** [۱] آرزو [۲] احتمالا از سرداران افغانی محاصره کننده اصفهان بوده است. [۳] سوره مبارکه انفال، آیه شریفه ۶۵: ای پیامبر! مؤمنان را به جنگ برانگیز. [۴] دومین دو گفتار، ص ۷۶ - ۷۷ به نقل از: سیاست و فرهنگ روزگار صفوی، ج ۲، ص ۱۸۲۸ و ۱۸۲۹.
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1150
برهه تاریخی: استقرار حکومت افشاریان
زبان اصلی: فارسی
قالب کنش: خاطره
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: عموم مسلمانان

موضوعات و دسته‌بندی‌ها