این مرثیه با توصیف وضعیت غم‌انگیز و پر از اندوه وطن آغاز می‌شود و به کشته شدن جوانان در راه وطن و بی‌تفاوتی و بی‌غیرتی مسئولان اشاره دارد. در ادامه، شاعر به وضعیت اسفناک اسلام و مشروطه در ایران، پژمردگی باغ و چمن وطن، و راهزنی برخی وزرا و غرق شدن علما در فساد می‌پردازد. سپس، به فقر و نداری رعیت و اخبار ناگوار از ویرانی شهرها توسط نیروهای عثمانی و شاهسون‌ها اشاره می‌کند. در پایان، با تکرار «ای وای وطن وای» و ذکر نام شهرهای مختلف، به وضعیت نابسامان کشور و بی‌توجهی اربابان به رعیت می‌پردازد و با بیان اینکه جز غم چیزی نمی‌بیند، مرثیه را به پایان می‌رساند.