برخی از فضلای نزدیک به زمان ما مانند ابوالقاسم میرفندرسکی[۱]، سید داماد[۲]، ملا رجبعلی[۳] زندگی می‌کردند و شیوه برخورد آنان با سلطان چنان بود که سلطان به خانه آنان می‌رفت و از دعای آنان در بسیاری از اوقات، به ویژه در وقت جنگ، استمداد می‌جست؛ چرا، که اعتقادش بر این بود که دعای آنان، سبب دفع دشمن شده و عمر او را زیاد می‌کند. شاه علاقمند بود تا در خانه آنان غذا بخورد و آن را سبب رفع مرض می‌دانست. اما در این عصر ببینید چه پیش آمده است![۴] **پاورقی‌ها:** [۱] میرابوالقاسم میرفندرسکی (۹۷۰ - ۱۰۵۰ ق)، حکیم و عارف عصر صفوی که در علوم عقلی سرآمد روزگار خود بود. وی چندی به هند سفر کرد و مورد احترام پادشاهان آنجا قرار گرفت و با فلسفه و عرفان هندی آشنا شد. سپس به ایران بازگشت و با همه توجهی که پادشاهان صفوی به او داشتند، گوشه‌گیری و زهد خود را رها نکرد و بیشتر با توده مردم و فقرا مصاحبت داشت. از آثارش می‌توان از تاریخ الصفویّه، تحقیق المزلّة، رساله صناعیة و شرح کتاب مها بهارات نام برد. میرفندرسکی در اصفهان درگذشت و در تخت فولاد در تکیه‌ای که به «تکیه میر» معروف است دفن شد. [۲] میر محمدباقر استرآبادی معروف به میرداماد (وفات: ۱۰۴۱ق)، فقیه، حکیم و عارف مشهور عصر صفوی. او مجلس درس پررونقی داشت و شاگردان مبرزی در مکتبش پرورش یافتند که از جمله می‌توان به ملاصدرا و علامه محمدتقی مجلسی اشاره کرد. او نزد پادشاهان صفوی تقرب داشت. آثار بسیار در حکمت، کلام، فقه و تفسیر دارد، از جمله التقدسات در حکمت الهی، سدرة المنتهی در تفسیر قرآن، تقدیم الایمان در کلام قبسات در حکمت، مثنوی مشرق الانوار نیز از اوست. [۳] ملا رجبعلی تبریزی (وفات :۱۰۸۰ ق)، حکیم، عارف، متأله و شاعر شیعی عصر صفوی. او نزد شاه عباس دوم صفوی تقرب خاصی داشت. وی در مدرسه شیخ لطف‌الله درس می‌گفت و شاگردان فراوانی تربیت کرد که از جمله آنهاست: محمد بن عبدالفتاح تنکابنی (سراب)، محمدحسین قمی، قاضی سعید، ملا سعید، میرقوام‌الدین تهرانی. وجودیه یا اثبات واجب و الأصول الآصفیة از آثار اوست. [۴] حدیقه الشیعه (خطی)، به نقل از: سیاست و فرهنگ روزگار صفوی، ج ۲، ص ۱۳۳۶.