کنشگران / عالمان دینی
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1286
برهه تاریخی: نهضت مشروطه
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: سخنرانی عمومی
قالب کنش: سخنرانی
کنشگران و ذینفعان
حاکم زمان: محمدعلی شاه قاجار
خلاصه
در این سخنرانی، دو رویکرد برای بازگرداندن حاج شیخ فضل‌الله نوری و همراهانش از مهاجرت به آستان حضرت عبدالعظیم (ع) مطرح می‌شود. رویکرد اول، التماس و درخواست از آنها برای عدم تفرقه در میان مسلمانان است که گوینده آن را بی‌اثر می‌داند. رویکرد دوم، استفاده از زور و اجبار است که گوینده به شدت با آن مخالف است و معتقد است نباید به آنها لباس مظلومیت پوشاند. در ادامه، به موضوع توقیف دستگاه چاپ سنگی آنها اشاره می‌شود و گوینده بیان می‌کند که توقیف آن، به معنای حقانیت آنها تلقی خواهد شد و قلم و زبان را نمی‌توان توقیف کرد. در پایان، به مسئله تکفیر از سوی آنها پرداخته می‌شود و گوینده تأکید می‌کند که باید از کفر ترسید، نه از تکفیر.
متن کامل گزارش
دو رأی در باب آنها گفته شد: یکی آنکه آنها را بیاورند. آوردن هم دو قسم است: یکی به التماس که از آنها تمنا شود که: «شق عصای مسلمین ننمائید». صحیح نیست، این مطلب را قبول نخواهند کرد و یکی به قوه جبریه. اما به قوه جبریه ابدأ عقیده ندارم. بارها گفتمام که نیاید لباین مظلومیت به آنها پوشانید.
اما در خصوص سنگ ۲ هم نیاید توقیف‌گرده زیرا که آن وقت دلالت می‌کند که اینها مطالب حقی داشتند و می‌خواستند اظهار کنند نگاه‌کنند. بر فرض پیش‌گیری هم توقیف شد، قلم و زبان که توقیف نمی‌شود.
اما در باب اینکه آنها ما را تکفیر می‌کنند؛ اولاً، آنها هم مسلمان هستند ولی هیمیتقدر عرض می‌کنم ما از کفر باید بترسیم نه از تکفیر