کنشگران / عالمان دینی
خلاصه
در این متن، به تبیین سلسله مراتب واسطهها میان خلق و حق تعالی در نظام سیاسی دینی پرداخته شده است. ابتدا، خلیفه به عنوان واسطه اصلی میان مردم و خداوند معرفی میشود و سپس لزوم وجود والیان و حکامی از جانب خلیفه برای هر اجتماع جزئی مطرح میگردد که این والیان همان پیشوایان و علما هستند. در ادامه، این واسطهگری با مثالی از واسطه بودن مَلَک میان خدا و پیغمبر، و پیغمبر میان مَلَک و اولیاء (ائمه معصومین) تشریح میشود. در نهایت، علما به عنوان واسطه میان اولیاء و سایر خلق معرفی شده و بر تفاوت درجات قرب ملائکه، انبیاء، اولیاء و علما به حق تعالی تأکید میشود.
متن کامل گزارش
چنان که برای همه، خلیفه است که واسطه است میان ایشان و حق تعالی، باید که برای هر اجتماع جزئی، والیان و حکامی باشند از جانب آن خلیفه؛ و ایشان پیشوایان و علمایند؛ و چنان که مَلَک، واسطه است میان خدا و پیغمبر، و پیغمبر واسطه است میان مَلَک و اولیاء - که ائمه معصومین (ع) باشند - ایشان نیز واسطهاند میان نبی و علما، و علما واسطهاند میان ایشان و سایر خلق. پس عالَم به ولیّ، قریب است و ولیّ به نبی و نبی به مَلَک، و مَلَک به حق تعالی. و ملائکه و انبیاء و اولیاء و علما را در درجات قرب، تفاوت بسیار است.[۲]
**پاورقیها:**
[۱] صدرالدین محمد شیرازی، معروف به ملا صدرا و صدرالمتألهین
[۲] نجف لکزایی، «ملا صدرا»، در: اندیشه سیاسی متفکران مسلمان (ج ۶)، ص ۲۱۹، ۲۲۰؛ به نقل از: صدرالدین شیرازی، مبدأ و معاد، مترجم: احمد بن محمد اردکانی، به کوشش: عبدالله نورانی، تهران، مرکز نشر دانشگاهی، ۱۳۶۲، ص ۵۶۹.
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1020
برهه تاریخی: استقرار حکومت صفویان
زبان اصلی: فارسی
قالب کنش: رساله
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: عموم مسلمانان