سید شهاب‌ الدین مرعشی نجفی

"مرحوم آیت‌الله مرعشی یک تفاوت‌هایی با معمول و متعارف مراجع داشتند، یکی از این تفاوت‌ها همین مسئله انس با کتاب و کتاب‌شناسی و نسخه‌شناسی است، این را ما کمتر دیدیم، البته بزرگانی از مراجع و علمای بزرگ بوده‌اند که کتابخانه‌های قدیمی و خوبی در نجف و قم داشتند، اما انس با کتاب و شناختن نسخه‌های خطی و شناختن مولفین ازجمله خصوصیات مرحوم آیت‌الله مرعشی نجفی بود که ایشان این هنر بزرگ را نیز در کنار سایر مفاخری که در وجود ایشان بود، داشتند. یکی از علل ارتباط ایشان با بعضی از برجستگان و نام‌آوران دانشگاهی شاید همین بود که مکاتباتی داشته‌اند، زیرا مسئله کتاب و نسخه و مولفین و جمع کتاب و شناسایی کتاب در زندگی ایشان تاثیر داشت. یکی دیگر از خصوصیات ایشان تنوع در اطلاعات بود و همین مسئله آشنایی با انساب و مسائل مربوط به انساب چیز کمی نیست، چیز مهمی است، ایشان آشنایی داشتند، کار کرده بودند و مطالعات زیادی در این زمینه داشتند. یک مسئله دیگر نیز مسئله اجازت و تسلسل ارتباط علمای شیعه از لحاظ اجازه روایتی به یکدیگر بود که ایشان در این قضیه هم خیلی فعال بودند. همین طور که اشاره شد ایشان با علمای معروف دنیای اسلام ارتباط داشتند از آن‌ها اجازه گرفته بودند و به آن‌ها اجازه روایت داده بودند، تبادل اجازات داشتند؛ این‌ها جزو آن نکات برجسته‌ای است که خوب است در مورد ایشان شناخته شود و شناسانده شود. یک خصوصیت دیگر مرحوم مرعشی نجفی در قم، انس با مردم بود، ایشان یک مرجع مردمی بود، با مردم ارتباط داشت، مأنوس بود؛ می‌آمدند؛ می‌رفتند؛ خیلی راحت با مردم برخورد می‌کردند، به قدری ایشان با مردم قم ارتباطشان نزدیک بود که خیلی‌ها ایشان را قمی می‌دانستند، هیچ کس ترکی حرف زدن آقای مرعشی را -خب ایشان تبریزی بودند- ندیده بود. ایشان ارتباطشان با مردم خیلی نزدیک بود، حتی گاهی [که] بعضی از طلبه‌های ترک می‌رفتند با ایشان ترکی صحبت می‌کردند، ایشان فارسی جواب می‌داد، ارتباط با مردم یک خصوصیت برجسته در ایشان بود، ایشان با مردم، مأنوس و راحت بودند و این‌ها خصوصیات ممتازی است. ایشان نسبت به امام و انقلاب نیز، از ابتدا همراهی داشتند، مرحوم حاج آقا مصطفی یکی از بیوتی که بعد از زندانی شدن امام با آن‌جا ارتباط داشتند، بیت مرحوم آقای مرعشی بود که با ایشان ارتباط نزدیکی داشتند و می‌رفتند و می‌آمدند. واقعاً جوانان ما و خیلی از مردم ما، خصوصیات اخلاقی، منش‌ها و رفتارهای این بزرگان را می‌شناسند، [اگر] بشناسند، محبت این‌ها در دلشان جاگیر می‌شود و خیلی لازم است که این کار انجام بگیرد.[^1] [^1]: بیانات در دیدار دست‌اندرکاران کنگره آیت‌الله مرعشی (۱۳۸۹/۱۱/۱۸)"