یک فتوا، یک قرارداد لغوشده
چگونه نامهای از سامرا، امتیاز یکصدسالهی توتون و تنباکوی ایران را باطل کرد
در سال ۱۲۷۰ قمری، امتیاز انحصاری خرید و فروش توتون و تنباکوی ایران به یک شرکت انگلیسی واگذار شده بود. اعتراض به این قرارداد، از دل نامهها و تلگرافهای علما به میرزای شیرازی در سامرا بالا گرفت.
1270کنشاعلان لغو قرارداد توتون و تنباکو به میرزای شیرازیمشاهدهی متن کامل کنشنقش سیدجمالالدین اسدآبادی
سیدجمالالدین اسدآبادی از چهرههای تأثیرگذار در تحریک همین اعتراض بود؛ او تحلیلهای خود از اهداف سیاسی-نظامی انگلستان در چنین قراردادهایی را به میان علما و مردم میبرد.
فتوایی که به بازار رسید
میرزای شیرازی، مرجع تقلید مقیم سامرا، سرانجام فتوای تحریم استعمال توتون و تنباکو را صادر کرد — فتوایی که تا درون اندرونی دربار قاجار هم اجرا شد و به لغو کامل قرارداد انجامید.